وال مش چیست؟
والمش (Wall Mesh) یکی از پیشرفتهترین و پرکاربردترین سیستمهای مهار دیوارهای غیرسازهای (دیوارهای جداکننده و نما) در ساختمانهای مدرن ایران است که طی چند سال اخیر بهسرعت جای روش قدیمی والپست فلزی را گرفته است. این سیستم با استفاده از مش فایبرگلاس (یا در موارد خاص مش فیبر کربن) و پلاسترهای ویژه، دیوار را به قاب سازهای (ستون و سقف) متصل میکند تا در برابر زلزله، باد و انفجار از واژگونی و ریزش در امان بماند.
به زبان ساده، والمش یعنی «دیوار + مش». یعنی دیواری که داخل پلاستر آن یک یا چند لایه مش فایبرگلاس کار گذاشته شده و با نبشیهای کشویی و اسپایک شیشهای یا میخهای مخصوص به تیر و ستون متصل میگردد. این سیستم اولین بار بر اساس پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰ زلزله ایران و سپس با انتشار دستورالعملهای جدید مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ بهطور رسمی مجاز شد و امروزه در اکثر پروژههای مسکونی، اداری و درمانی کشور استفاده میشود.
تاریخچه کوتاه والمش در ایران
تا پیش از سال ۱۳۹۸، تنها راه مجاز مهار دیوارهای غیرسازهای، والپست فلزی (پروفیل قائم و افقی + میلگرد بستر) بود. اما وزن زیاد، هزینه بالا، خوردگی در مناطق مرطوب، اجرای کند و مشکلات اجرایی در نازککاری باعث شد که مهندسان به دنبال جایگزین باشند. در سال ۱۳۹۸ اولین آزمایشهای دانشگاهی روی مش فایبرگلاس انجام شد و نتایج بسیار امیدوارکننده بود. سرانجام در سال ۱۴۰۲ بخشنامه شماره ۲۰/۱۴۰۲/۵۴۳۲۹ و در سال ۱۴۰۳ دستورالعمل جامع طراحی و اجرای والمش منتشر شد و این سیستم بهطور کامل قانونی گردید.
اجزای اصلی سیستم والمش
سیستم والمش از ۶ جزء اصلی تشکیل شده است:
۱. مش فایبرگلاس مش (FiberGlass Mesh) شبکه توری با الیاف شیشه نوع E-Glass یا AR-Glass (مقاوم به قلیا) با گرماژ ۱۱۰ تا ۱۶۵ گرم بر مترمربع و چشمه ۴×۴ یا ۵×۵ میلیمتر. این مش مهمترین جزء باربر کششی سیستم است.
۲. اسپایک شیشه یا میخ هیلتی مخصوص فایبرگلاس میخهای پلاستیکی تقویتشده با الیاف شیشه یا میخهای فولادی گالوانیزه با واشر پلاستیکی که مش را به بلوک یا بتن میچسباند. اسپایک شیشه بهدلیل همجنس بودن با مش، خوردگی صفر دارد و در درازمدت مش را پاره نمیکند.
۳. پلاستر سیمانی یا گچی ویژه پلاستر سیمانی پلیمری با مقاومت فشاری بالای ۳۰ مگاپاسکال و چسبندگی عالی یا پلاستر گچی پایه α با افزودنیهای پلیمری.
۴. نبشی کشویی (ناودانی منقطع) نبشی یا ناودانی گالوانیزه ۴ یا ۵ سانتیمتر که با پیچ و مهره یا جوش به سقف و ستون متصل میشود و امکان حرکت نسبی دیوار و اسکلت را میدهد.
۵. چسب اپوکسی یا پلیمری برای نصب نبشی چسب هیلتی RE-500 یا معادل ایرانی برای اتصال محکم نبشی به بتن.
۶. پروفیل پشتیبان در صورت نیاز (برای دهانههای بزرگتر از ۶ متر)
چرا مش فایبرگلاس؟
الیاف شیشه دارای ویژگیهای منحصربهفردی هستند:
مقاومت کششی بسیار بالا (تا ۳۴۰۰ مگاپاسکال، یعنی بیش از ۳ برابر فولاد)
وزن بسیار کم (یک رول ۵۰ متری فقط ۸ کیلوگرم)
مقاومت ۱۰۰٪ در برابر خوردگی و زنگزدگی
مقاومت عالی در محیط قلیایی پلاستر سیمانی (در صورت استفاده از نوع AR-Glass با حداقل ۱۶٪ زیرکونیا)
عایق الکتریکی و حرارتی
قابلیت برش و شکلپذیری آسان
به همین دلیل مش فایبرگلاس بهترین ماده برای جایگزینی میلگرد بستر و وادارهای فلزی شد.
انواع روش اجرای والمش
دو روش اصلی وجود دارد:
الف) روش نواری (Strip Method) در این روش که رایجتر است، مش فایبرگلاس بهصورت نوارهای ۲۰ تا ۴۰ سانتیمتری برش خورده و با فاصله مشخص (معمولاً ۴۰ تا ۷۰ سانتیمتر) بهصورت افقی یا مایل روی دو طرف دیوار نصب میشود. این روش برای اکثر دیوارهای داخلی و خارجی تا ارتفاع ۴٫۲ متر مناسب است.
ب) روش سرتاسری (Full Coverage) کل سطح دیوار با مش فایبرگلاس پوشش داده میشود. این روش برای دیوارهای خیلی بلند، نماهای خارجی سنگین، یا ساختمانهای خیلی مهم (بیمارستان، مدرسه، نیروگاه) استفاده میشود.
مراحل اجرای والمش به زبان ساده
۱. دیوارچینی با بلوک AAC، سفال، لیکا یا لیپر انجام میشود. ۲. سطح دیوار کاملاً خیس میشود. ۳. لایه اول پلاستر (حدود ۸–۱۰ میلیمتر) اجرا میشود. ۴. مش فایبرگلاس با همپوشانی حداقل ۱۰ سانتیمتر نصب و با اسپایک شیشه یا میخ هیلتی ثابت میشود (تعداد اسپایک حداقل ۸ عدد در مترمربع). ۵. لایه دوم پلاستر (۸–۱۰ میلیمتر) اجرا شده و مش کاملاً مدفون میشود. ۶. نبشیهای کشویی در بالا و دو طرف دیوار با چسب اپوکسی یا رولپلاک نصب می میشوند. ۷. درز انقطاع با فوم و ماستیک پر میشود تا دیوار و اسکلت از هم جدا بمانند.
کل عملیات برای یک واحد ۱۰۰ متری معمولاً در ۲–۳ روز تمام میشود، در حالی که والپست فلزی حداقل ۱۰–۱۴ روز زمان میبرد.
مزایای والمش نسبت به والپست فلزی
کاهش ۶۰ تا ۷۵٪ هزینه مهار دیوار
کاهش ۹۰٪ وزن مرده اضافهشده به سازه
سرعت اجرا ۴–۵ برابر بیشتر
حذف کامل مشکلات خوردگی و زنگزدگی
عدم ایجاد پل حرارتی و صوتی
امکان اجرای تأسیسات توکار بدون برش پروفیل
کاهش چشمگیر ترکهای گچی و سیمانی
زیبایی بیشتر در نازککاری نهایی
سازگاری کامل با انواع نما (سنگ، کامپوزیت، رنگ)
معایب و محدودیتها
نیاز به نیروی آموزشدیده (هرچند نیمهماهر کافی است)
حساسیت به کیفیت مش (متأسفانه مشهای تقلبی چینی در بازار زیاد است)
محدودیت ارتفاع آزاد دیوار تا ۴٫۲ متر در روش نواری (برای ارتفاع بیشتر باید سرتاسری یا ترکیبی باشد)
نیاز به محاسبات دقیق مهندسی (نمیتوان سرخود اجرا کرد)
کدام ساختمانها حتماً باید والمش داشته باشند؟
طبق آییننامه ۲۸۰۰ و نشریه ۸۱۹:
تمام ساختمانهای با اهمیت خیلی زیاد و زیاد (بیمارستان، مدرسه، ادارات دولتی، برجهای بالای ۱۲ طبقه)
تمام دیوارهای پیرامونی و نماهای سنگین
دیوارهای با ارتفاع بیش از ۳٫۵ متر
دیوارهای واقع در طبقه همکف و زیرزمین مجاور رمپ یا پله
دیوارهای محوطه استخر، موتورخانه و پارکینگ
تفاوت والمش با ژئوگرید و توری مرغی
بسیاری از پیمانکاران به اشتباه از ژئوگرید (توری پلیاتیلن سیاهرنگ) یا توری مرغی استفاده میکنند. این مواد بهطور کامل ممنوع شدهاند زیرا:
ژئوگرید در محیط قلیایی سیمان کاملاً تخریب میشود.
توری مرغی زنگ میزند و مش فایبرگلاس را پاره میکند. تنها مش فایبرگلاس با استاندارد AR یا E-Glass مجاز است.
آینده والمش در ایران
با توجه به ابلاغ بخشنامههای جدید در سال ۱۴۰۴، پیشبینی میشود تا پایان دهه ۱۴۰۰ بیش از ۸۵٪ پروژههای ساختمانی ایران از والمش استفاده کنند. همچنین نسل جدید مشهای هیبریدی (فایبرگلاس + بازالت) و مشهای کربنی با مقاومت کششی ۴۸۰۰ مگاپاسکال در حال ورود به بازار هستند که امکان اجرای دهانههای تا ۸ متر را بدون وادار میانی فراهم میکنند.
نتیجهگیری
والمش دیگر یک گزینه نیست؛ یک ضرورت مهندسی است. این سیستم با ترکیب هوشمندانه مش فایبرگلاس، اسپایک شیشه، پلاستر پلیمری و نبشی کشویی، موفق شده است یکی از بزرگترین نقاط ضعف ساختمانهای ایرانی یعنی دیوارهای غیرسازهای را به نقطه قوت تبدیل کند. اگر امروز ساختمانی میسازید یا مقاومسازی میکنید، والمش بهترین، اقتصادیترین و ایمنترین راهحل موجود است.
برچسب: ،
